10 نوع اصلی مشکلات بلع در کودکان + راه درمان خانگی!

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟ بلع عبارت است از آماده کردن و انتقال غذا از دهان به معده که جویدن و مکیدن نیز جز آن است. اشکال در هر کدام از این مراحل یعنی آماده کردن لقمه غذا، جویدن، مکیدن و انتقال آن به مری و معده باعث ایجاد مشکلات بلع در کودکان میشود که این اختلال دیسفاژی نام دارد. اختلال بلع یا دیسفاژی در کودکان، به معنای مشکل در عبور مایعات و غذاها از دهان، گلو و مری به سمت معده است. این مشکل می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در صورت عدم درمان، منجر به مشکلاتی مانند سوءتغذیه، کاهش وزن، کم آبی بدن و عفونت‌های تنفسی مکرر (آسپیراسیون) شود. با کلینیک افرا همراه باشید.

مشکلات بلع در کودکان

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  در زیر، جدول کاملی از مشکلات بلع در کودکان به همراه توضیحات هر کدام آورده شده است:

این جدول شامل انواع مشکلات بلع در کودکان است که هر کدام می‌تواند به دلیل مختلفی ایجاد شود. درمان هر یک از این مشکلات بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد و باید توسط پزشک متخصص مورد ارزیابی قرار گیرد.

علل اختلال بلع در کودکان:

• مشکلات ساختاری:
  • شکاف لب یا کام
  • ناهنجاری‌های دندانی
  • بزرگ بودن زبان یا لوزه‌ها
  • تنگی یا انسداد مری (مانند وجود جسم خارجی)
  • فشرده شدن مری توسط اعضای دیگر (مانند قلب، تیروئید)
  • ناهنجاری‌های مادرزادی دستگاه گوارش
• مشکلات عصبی-عضلانی:
  • فلج مغزی
  • سکته مغزی
  • تومور مغزی یا آسیب عصبی
  • دیستروفی عضلانی
  • ام اس (MS)
  • میاستنی گراویس
  • اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)
  • آکالازی (عدم آرامش کافی عضله پایین مری)
• عوامل دیگر:
  • تولد زودرس و نارس بودن نوزاد
  • تأخیرهای رشدی
  • ریفلاکس معده
  • عفونت در ناحیه گلو یا مری
  • حساسیت دهانی (در کودکانی که مدت طولانی در دستگاه تنفس مصنوعی بوده‌اند)
  • تحریک یا زخم شدن مری یا تارهای صوتی به دلیل اسید معده
  • جراحی تراکئوستومی

علائم اختلال بلع در کودکان:

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟ علائم دیسفاژی در کودکان می‌تواند متفاوت باشد و گاهی مستقیماً به بلع مربوط نیستند. برخی از شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• آهسته غذا خوردن
• تلاش مکرر و غیرطبیعی برای بلع یک لقمه
• مشکل در هماهنگی بین مکیدن و بلعیدن (در نوزادان)
• حالت تهوع یا عق زدن حین غذا خوردن
• آبریزش دهان (ترشح زیاد بزاق)
• احساس گیر کردن غذا در گلو یا قفسه سینه
• قوز یا سفتی بدن هنگام بلع
• سرفه یا خفگی هنگام یا بعد از غذا خوردن
• عفونت‌های تنفسی مکرر (ذات‌الریه آسپیراسیون)
• خروج غذا یا مایعات از بینی
• کاهش وزن یا عدم افزایش وزن مناسب
• بی‌میلی به غذا خوردن یا شیر نخوردن (در نوزادان)
• طولانی شدن زمان تغذیه
• صدای غیر شفاف یا گرفته بعد از غذا خوردن
• مشکل در جویدن مواد غذایی

راه‌های حل اختلال بلع در کودکان:

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟ درمان اختلال بلع به علت اصلی آن بستگی دارد و اغلب شامل رویکردهای چند رشته‌ای است. تیمی از متخصصان شامل پزشک اطفال، متخصص گوارش، گفتاردرمانگر، کاردرمانگر و متخصص تغذیه ممکن است در درمان کودک نقش داشته باشند. درمان‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• تشخیص زودهنگام: تشخیص و درمان زودهنگام اختلال بلع در کودکان برای جلوگیری از عوارض جدی مانند سوءتغذیه و ذات‌الریه بسیار مهم است.
• رویکرد تیمی: همکاری والدین با تیم درمانی برای موفقیت درمان ضروری است.
• صبر و پیگیری: درمان اختلال بلع ممکن است زمان‌بر باشد و نیاز به صبر و پیگیری مداوم دارد.
• مشورت با متخصص: در صورت مشاهده هرگونه علامت اختلال بلع در کودک خود، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.

علت های اختلال بلع در کودکان و نوجوانان چیست؟

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟ مشکلات عصبی عضلانی در دهان لب ها و ساختار آن ها که مشکلات نوروماسکولار هستند و مشکلات ساختاری یا آناتومیکال و یا مشکلات حسی از علت های اصلی در اختلال بلع هستند. شیوع این عارضه در بیماران مختلف متفاوت است ولی در بیماران سکته مغزی علل نورولوژیک شایع است و در برخی موارد سرطان عوامل ساختاری و آناتومیکی سر و گردن شایع میباشد. در نتیجه سکته های مغزی و قلبی درصد بالایی از علل اختلال بلع هستند.

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟ همچنین دیگر بیماری های مغز و اعصاب ائم از ام اس و دیگر بیماری های مغز و اعصاب میتواند از علل این اختلال باشند. انواع سرطان ها، مشکلات گردن، پارکینسون، کم کاری و پرکاری تیروئید و … در کودکان فلج مغزی، اختلال حسی دهان و حلق و در عارضه هایی مثل اوتیسم از عوامل تاثیر گذار در اختلال بلع هستند.

بیشتر بخوانید: فعالیت و بازی های مناسب در جهت اصلاح بد خط نویسی کودکان

علائم اختلال بلع

۱_برگشت غذا حین خوردن

۲_حالت تهوع

۳_رفلاکس غذا به داخل دهان

۴_ ممانعت از خوردن غذا توسط کودکان و برگرداندن به بیرون از دهان

۵_ احساس سوزش معده

۶_ احساس گرفتگی صدا

۷_در در ناحیه گردن حین بلع

۸_احساس گیر کردن غذا در گلو به صورت مکرر

۹_احساس فشار در قفسه سینه

۱۰_ سرفه کردن و پریدن غذا به مسیر های تنفسی حین بلع

و …. موارد فوق برخی از علائم اختلال بلع در افراد مختلف است.

مشکل بلع شیر در نوزاد

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  مشکل بلع شیر در نوزاد می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از آنها عبارتند از:

1. رفلاکس معده به مری (GERD):
   نوزادانی که دچار رفلاکس معده به مری می‌شوند، ممکن است در هنگام تغذیه یا بعد از آن شیر را بالا بیاورند یا دچار درد و ناراحتی شوند که این امر می‌تواند موجب مشکل در بلع شیر شود.

2. مشکلات عضلانی یا عصبی:
   برخی از نوزادان ممکن است دچار اختلالات عصبی یا عضلانی باشند که مانع از هماهنگی صحیح عضلات دهان و حلق برای بلع شیر می‌شود. شرایطی مانند فلج مغزی می‌تواند بر توانایی نوزاد در بلع تاثیر بگذارد.

3. مشکلات ساختاری دهان یا حلق:
   ناهنجاری‌هایی مانند شکاف کام یا لب یا تنگی مری می‌تواند موجب سختی در بلع شیر شود. همچنین، گاهی اوقات ناهنجاری‌های مادرزادی ممکن است باعث مشکلاتی در بلع شیر شوند.

4. عفونت‌های دهانی یا گلو:
   عفونت‌هایی مانند برفک دهان (کاندیدیازیس) یا التهاب گلو می‌تواند بلع شیر را برای نوزاد سخت کند و باعث درد یا ناراحتی در حین تغذیه شود.

5. تغییرات در جریان شیر:
   اگر جریان شیر خیلی سریع یا خیلی کند باشد، نوزاد ممکن است نتواند به راحتی آن را بلع کند. برخی نوزادان نیز ممکن است به علت ناتوانی در گرفتن صحیح سینه یا بطری شیر با مشکل مواجه شوند.

6. اضطراب یا استرس:
   نوزادانی که دچار اضطراب یا استرس در هنگام تغذیه می‌شوند، ممکن است بلع شیر برایشان مشکل‌تر شود. این می‌تواند به دلایل مختلفی مانند محیط تغذیه نامناسب یا تغییرات در روال تغذیه باشد.

در صورت مشاهده مشکل در بلع شیر نوزاد، مهم است که با پزشک متخصص اطفال یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا دلیل مشکل شناسایی شده و درمان مناسب ارائه شود.

بیشتر بخوانید: اسکولیوز چیست؟ علائم و راه های درمان آن

مشکل بلع نوزاد نارس

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  مشکل بلع در نوزادان نارس به دلیل نارس بودن سیستم عصبی، عضلانی و گوارشی آنها ایجاد می‌شود. در این نوزادان، هماهنگی بین عضلات دهان، حلق و مری که برای بلع شیر ضروری است، به طور کامل شکل نگرفته است. مشکلات مختلفی می‌توانند باعث این اختلالات شوند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

مشکلات شایع بلع در نوزادان نارس:

علت‌ها و درمان‌های ممکن:

1. کمبود هماهنگی عضلات: به دلیل نارس بودن، عضلات دهان و گلو نتوانند به طور هماهنگ عمل کنند. تمرینات خاص برای تقویت این عضلات توسط پزشکان توصیه می‌شود.

2. کمبود مهارت مکیدن و بلع: نوزادان نارس ممکن است مهارت لازم برای مکیدن و بلع شیر را نداشته باشند. به همین دلیل نیاز به حمایت تغذیه‌ای از طریق لوله‌های تغذیه (غذا دهی با لوله معده) دارند.

3. تغذیه با لوله: برای برخی از نوزادان نارس که مشکل بلع شدید دارند، استفاده از لوله تغذیه (nasogastric tube) برای مدت زمانی خاص پیشنهاد می‌شود.

4. مراقبت‌های ویژه: نوزادان نارس ممکن است نیاز به بستری شدن در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) داشته باشند تا بتوانند به طور مداوم تحت نظر متخصصان تغذیه و درمان قرار گیرند.

در صورتی که مشکل بلع در نوزاد نارس ادامه یابد، مشاوره با پزشک متخصص اطفال و متخصص تغذیه نوزادان ضروری است تا برنامه درمانی مناسب برای بهبود وضعیت او طراحی شود.

انواع اختلالات بلع در مشکلات گوارشی

۱_ اختلال بلع به علت مشکلات مری

این حالت در مواقعی ایجاد میشود که فرد احساس خفگی یا گیر کردن چیزی در گلو را دارد .

مواردی که باعث این اختلال میشوند:

• اسپاسم عضلانی در نواحی تحتانی در مری که موجب غیر فعال شدن عضلات تنگ کننده مری میشود
• زخم های مری که باعث ایجاد تنگی مری میشوند
• التهاب و رفلکس معده که موجب تنگی مری میشوند
• گیر کردن اشیا مختلف در گلو

۲_اختلال بلع به علت مشکلات حلق

این افراد دچار ضعف عضله در ناحیه حلق میشوند،

مواردی که باعث آن میشوند شامل:

• پارکینسون
• اسپاسم های عضلانی‌
•  بیماری های ناتوان کننده کودکان
• عوارض پرتو درمانی و جراحی

بیشتر بخوانید: کاردرمانی ذهنی کودکان خدمات و هدف از انجام آن

کیا بچشون مشکل بلع داشته؟

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  مشکل بلع یا دیسفاژی (Dysphagia) می‌تواند در کودکان به دلایل مختلفی رخ دهد. برخی از دلایل شایع عبارتند از:

1. مشکلات عصبی یا عضلانی: برخی از مشکلات عصبی مانند فلج مغزی، اختلالات عصبی عضلانی یا سکته مغزی می‌توانند باعث مشکل در بلع شوند.

2. مشکلات ساختاری: برخی از ناهنجاری‌های ساختاری مانند تنگی مری یا مشکلات در حنجره می‌توانند بلع غذا یا مایعات را دشوار کنند.

3. بیماری‌های گوارشی: برخی بیماری‌های گوارشی مانند رفلاکس اسید (GERD) یا بیماری‌های التهابی می‌توانند باعث درد یا مشکل در بلع شوند.

4. مشکلات رشد: در برخی از کودکان که دچار اختلالات در رشد فیزیکی هستند، ممکن است عضلات و اندام‌های مربوط به بلع به درستی کار نکنند.

5. ترس یا اضطراب: در برخی موارد، ترس از بلع یا تجربه منفی در خوردن غذا ممکن است باعث ایجاد مشکل در بلع شود.

6. عفونت‌ها: برخی از عفونت‌های گلو یا دهان می‌توانند باعث درد و مشکل در بلع شوند.

اگر کودک دچار مشکل بلع است، مشاوره با پزشک یا متخصص گوارش کودکان برای تشخیص دقیق و درمان مناسب ضروری است.

تشخیص اختلال بلع

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  راه های زیادی برای تشخیص این اختلال وجود دارد و میبایست ابتدا با یک متخصص گوش و حلق و بینی و یا متخصص گفتاردرمانی مشورت شود تا در صورت بروز مشکل در دهان و زبان و یا مشکلات حلق و مری تشخیص اولیه انجام و آزمایشات و نمونه برداری های لازم اجرا شود.

• لانگروسکوپی منعطف : در این روش متخصص از طریق بینی، تار های صوتی و گلو را مورد معاینه قرار می‌دهد.

• آندوسکوپی فوقانی: توسط متخصص گوارش انجام میشود و معده مورد مشاهده قرار می‌گیرد تا تنگی یا تومور در معده بررسی شود

• آندوسکوپی بلع: توسط متخصص گفتاردرمانی انجام میشود و از طریق بینی، متخصص مسیر غذا و مایعات را معاینه می‌کند تا متوجه شود غذا وارد مسیر تنفسی می‌شود یا خیر.

• بلع باریم به کمک اشعه ایکس: توسط گفتاردرمانگر و رادیولوژیست انجام میشود تا مسیر بلع مواد غذایی جامد و مایعات توسط اشعه ایکس دیده شود و بررسی های لازم انجام بگیرد.

• مانومتری مری : لوله ای وارد دهان میشود و پس از رسیدن آن به مری، بیمار آب مینوشد تا پس از بلع آن میزان فشار مری سنجیده شود.

بیشتر بخوانید : کاردرمانی در کودکان و مشکلات آن

درمان مشکلات بلع در کودکان

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  درمان این اختلالات به دو دسته درمان پزشکی و توانبخشی (گفتاردرمانی ) تقسیم می‌شود.

• درمان پزشکی : در صورت مشاهده علائم فوق که در مشکلات بلع دیده می‌شود ابتدا باید توسط متخصص گوش و حلق و بینی ک یا گوارش معاینه شوید.

• درمان دارویی ابتدا ممکن است با درمان دارویی شروع به مراحل شود. دارو ها جهت اصلاح روند انجام شود که بیشتر در ریفلاکس معده دارو درمانی انجام میشود . دارو های ضد اسید و جلوگیری کننده از ریفلاکس جهت درمان استفاده می‌شود. همچنین ممکن است دارو های ضد قارچ نیز جهت درمان استفاده شوند. تزریق بوتاکس جهت شل کردن عضلات اسفنگتری انجام شود که اسپاسم عضلات آن ناحیه را کاهش داده و موجب شل شدن عضلات شوند. جراحی ناحیه مری نیز راه دیگر این درمان است است. استفاده از لوله های تغذیه که در موارد حاد که فرد به هیچ وجه توانایی بلع نداشته باشد.

بیشتر بخوانید: ام اس چیست؟ علائم و روش های درمان آن

درمان توانبخشی و گفتاردرمانی:

مشکلات بلع در کودکان چگونه قابل درمان است؟  گفتاردرمانی با استفاده از روش های تحریک حسی و رفلکس های ناحیه حلق و مری و همچنین تقویت عضلات به بیمار شما کمک می‌کند.

به تازگی انواع مختلفی از اختلالات بلع در کودکانی با مشکلاتی مثل اوتیسم ، بیش فعالی و یا اختلالات حسی مشاهده شده که به طور مثال افراد توانایی بلع مواد غذایی خاصی مثل برخی میوه مانند پرتقال و موز و … و یا غذاهایی با انواع ادویه جات دچار مشکل و اوق زدن شوند. که نشانه های اصلی اختلال حسی دهان است.

این موارد تنها با گفتاردرمانی اصلاح می‌شود که مادر مرکز کاردرمانی و گفتاردرمانی افرا ورامین با کادری مجرب و کارآزموده به ارزیابی و درمان این اختلالات به کودک شما کمک خواهیم کرد. مرکز گفتاردرمانی افرای ورامین در اختلالاتی شامل عدم یکپارچگی حسی، بیش فعالی، اوتیسم، مشکلات حسی دهان و لب ها که عامل مشکلات بلع هستند، به صورت گروهی کاردرمانی و گفتاردرمانی انجام میشود تا کودک شما بهترین و کاملترین درمان توانبخشی را دریافت کنند.

برای برنامه درمان فرزندتون، مشاوره تخصصی بگیرید.
ما کنار شماییم. سوالی دارید؟ برامون بنویسید.